झिरो माईलस्टोन - नागपूर

नागपूरचं अनन्यसाधारण भौगोलिक महत्व स्पष्ट करणारा हा झिरो माईलस्टोन. अर्थात भारताचा शुन्य मैलाचा दगड. आज पाहिला. पण मनात अनेक प्रश्न उभे राहीले. नेटवर शोधलं. अभ्यासूंना विचारलं. पण अजून समाधानकारक उत्तरे मिळालेली नाही. कृपया, आपल्या कुणाला काही माहित असेल तर मार्गदर्शन करावे ही आग्रहाची विनंती....

१) हा भारताचा शुन्य मैलाचा दगड समजला जातो. म्हणजे भारत 0 km. हा भारताचा मध्यबिंदू आहे म्हणतात.
- हा भारताचा मध्यबिंदू इंग्रजांनी स्वातंत्र्य पूर्व काळात ठरवला व त्या अनुषंगाने अंतरंमोजली. तेव्हाची भारतीय भुप्रदेश व आत्ताचा भारतीय भुप्रदेश वेगळा आहे. त्यानंतर पाक, बांग्ला, भुतान, नेपाळ वगैरे भारतापासून वेगळे झालेत.

Q - हे सर्व बदल झाल्यानंतरही त्यापुर्वीचा भारताचा मध्यबिंदू आजही कायम आहे का ?
Q - पाक, बांग्ला, भुतान, नेपाळ यांचेही त्यांच्या त्यांच्या देशाचे झिरो माईलस्टोन आहेत का ?

2) अमेरिकेचा झिरो माईलस्टोन वॉशिंग्टन डीसी मध्ये आहे. तत्पुर्वी रोम मध्ये कधीतरी दोन शहरांतील अंतर मोजायचा प्रयत्न झाला होता म्हणतात पण तो फसला वगैरे काहीतरी आख्यायिका आहेत.

- झिरो माईलस्टोन ची कन्सेप्ट इंग्रजांनी भारत व अमेरिका या त्यांच्या वसाहती असलेल्या भागात वापरली. मग...

Q - जसा राष्ट्रीय पातळीवर राष्ट्राचा, तसा जागतिक / पृथ्वी पातळीवर जगाचा किंवा पृथ्वीचा झिरो माईलस्टोन आहे का ?
Q - असल्यास कुठे आहे, कधीपासून सुरू झाला हा उद्योग ?

३) एकूणच या उद्योगात इंग्रज तरबेज दिसतात. त्याचवेळी पृथ्वी कुठूनही कुठलाही पॉईंट झिरो माईलस्टोन गृहीत धरून कोणत्याही दिशेला मोजली तर गणित चुकणार थोडच आहे. मग...

Q - इंग्लंडचाही त्यांचा स्वतःचा झिरो माईलस्टोन आहे का ?
Q - पृथ्वीचा किंवा जगाचा झिरो माईलस्टोन कुठे आहे ?
Q - की हा उद्योग इंग्लंडपासून सुरू झाला म्हणून इंग्लंडचाच झिरो माईलस्टोन हा जगाचा झिरो माईलस्टोन समजला जातो ?

४) हे सगळं प्रकरण झिरो भोवती फिरतंय... तर मग...

Q - जगात शुन्याचा वापर सर्वप्रथम कशासाठी केला गेला ? कुठे ?
Q - अंतरं मोजण्यासाठी सर्वप्रथम शुन्याचा वापर कुणी कधी कुठे केला. आणि नागपूर सारखं त्या ठिकाणीही कुठं असं शुन्याचं स्मारक आहे का ?

५) प्रत्येक गाव, शहर यातील अंतर पोस्ट ऑफिस ते पोस्ट ऑफिस मोजले जाते. पुणे ७१२ किलोमिटर असा बोर्ड हे शिवाजीनगर किंवा कोथरूड नाही तर पुणे सीटी पोस्ट ऑफिस किती अंतरावर आहे ते दर्शवित असतो. म्हणजेच प्रत्येक गावाचा, शहराचा स्वतःचा असा स्वतंत्र झिरो माईलस्टोन असतो. मग...

Q - देशात फक्त नागपूर येथिलच झिरो माईलस्टोन पोस्ट ऑफिस हे ३६५ दिवस २४ तास सुरू असतं असं म्हणतात. असं का ?
Q - देशात / जगात अजून कुठं असं ३६५ दिवस २४ तास चालू राहणारं पोस्ट ऑफिस आहे का...